خانه های قدیمی کاشان همواره مورد توجه گردشگران تور اصفهان بوده اند . خیلی از افرادی که به کاشان سفر می کنند ، قصد بازدید از این خانه ها رادارند . یکی از این خانه ها ، خانه رزاقیان است . این خانه مربوط به دوران قاجار می باشد که مساحتی در حدود 800 مترمربع دارد . این خانه که سه طبقه دارد در خیابان علوی و در مجاورت خانه تاریخی تاج قرار دارد . همچنین خانه بروجردی ، طباطبایی و عباسیان نیز در نزدیکی آن ولقع شده اند .

خانه رزاقیان که از دیدنی های اصفهان به شمار می رود ، از جمله خانه هایی است که بخش اندرونی و بیرونی آن مجزا هستند . حیاط اندرونی و بیرونی آن بصورت دوطرف ساخت ، بنا شده اند و سه طبقه فضاهای قابل استفاده در آن دیده می شود . در این خانه ی تاریخی در کاشان ، شاه نشین فضای واسطه بین دو حیاط اندرونی و بیرونی است . این خانه همچنین از سرداب، شاه‌نشین، مهتابی، هشتی‌ورودی، ایوان تابستانی و یک باد‌گیر تشکیل شده است . از ویژگی های خانه رزاقیان می توان به مهتابی آن اشاره کرد که تا حدودی تمام طول دو قسمت را اشغال کرده است .

خانه رزاقیان کاشان

خانه رزاقیان کاشان

 

آتشکده خرم دشت یکی از دیدنی های اصفهان است که در 20 کیلومتری کاشان در نزدیکی روستایی به همین نام واقع شده است . این آتشکده که از بناهای به جا مانده از دوران ساسانیان است ، چهار طاقی است که با مصالح سنگ و گچ ساخته شده است و شامل چهارطاقی با پلان مربعی شکل است . هر یک از اضلاع آن حدود 10 متر است . این بنا برای گردشگران تور اصفهان که به آثار تاریخی علاقه مندند ، می تواند جالب باشد .

اين بنا از آتشكده هاي داراي دالان طواف است . آثار دالان آن که عرض 50/2 متر داشته در بخش هاي شرقي ، غربي و شمالي بنا خواهید دید . در بخش شمالي هم مستحدثاتي از سنگ وجود دارد كه شامل يك فضاي بزرگ چهار گوش در امتداد پايه هاي چهار طاقي با جهت شمالي جنوبي و اتاق هاي جانبي است . دور تا دور آتشكده يك دهليز وجود دارد. این آتشکده شبیه بنای چهار طاقی نیاسر می باشد . در اين مكان سفال هايي در سطح اثر تاريخي پيدا شده است. این بنا در تاریخ 25/12/1341 به شماره 431 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

آتشکده خرم دشت کاشان

آتشکده خرم دشت کاشان

 

 

 

امامزاده شاه زید یکی از جاذبه های مذهبی اصفهان است که در تور اصفهان می بیند . این امامزاده در خیابان بزرگمهر، خیابان شاه زید ، در محله قدیمی تل اسکان قرار دارد . از ویژگی های جالب بنای آن نقاشی هایی در مورد نبرد کربلا بر روی ديوارهاي شبستان گنبددار آن است .  تصاویری از سواره ها ، زنان محجبه ، اجساد ، پرندگان ، مساجد و حتی گل و بلبل است. در کل موضوع اين نقاشي ها وقايع مذهبي است كه در قرن ۱۴ هجري روی داده است و از دیدنی های اصفهان به شمار می روند .

امامزاده شاه زید (علیه السلام) از نوادگان امام زین العابدین (علیه السلام) می باشد که در سال 1097 هجری قمری در زمان شاه سلیمان صفوی بدست دشمنان شهید و در منطقه ای بنام تلواسگان اصفهان دفن می گردد. امروز این منطقه را بدلیل وجود امامزاده بنام محله شاه زید می شناسند . تاریخ شهادت امامزاده 447/5/13 هجری قمری می باشد.

امامزاده شاه زید اصفهان

 

ساختمان بقعه در اواخر قرن دهم در سال 994 ، در زمان سلطنت سلطان محمد خدابنده (پدر شاه عباس) ، ساخته شده است و در سال 1097 در زمان سلطنت شاه سلیمان صفوی مورد بازسازی قرار گرفت و تزئینات کاشیکاری گنبد آن انجام شد . در نماي خارجي اين گنبد به خط بنائي سه رنگي مشكي و فيروزه اي در زمينه آجري آيات قرآن نوشته شده است و تاريخ ۱۳۱۴ و ۱۳۱۵ شمسي را نشان می دهد .

در ايوان سمت راست بقعه شاه زيد اشعاري به خط نستعليق برجسته برلوح سنگي سياه رنگي نوشته شده است. اين اشعار به اقدامات و خدمات شخصي به نام محمدرضا اشاره مي كند كه خادم آستانه شاه زيد بوده است. در مصراع آخر اين اشعار ماده تاريخي ۱۰۸۳ مي باشد.

بر لنگه چپ در مقبره با خط ثلث برجسته نام صحيفه جوهري و تاريخ ۹۹۴ هجري قمري به چشم مي خورد. در قسمت بالاي سكوي سمت راست بر روي بقعه بر لوح مثلث شكل به تعميرات زمان شاه سليمان در سال ۹۷،‌ اشاره مي كند، خطاط اين كتيبه محسن امامي است.

امامزاده شاه زید اصفهان
امامزاده شاه زید اصفهان

امامزاده شاه زید اصفهان 

 

مسجد دشتی یکی از دیدنی های اصفهان است که مربوط به دوره ایلخانان می باشد . این مسجد مربوط به سدهٔ هشتم است و در روستای دشتی قرار دارد . این روستا از توابع برا آن جنوبی است و در 19 کیلومتری جنوب شرقی اصفهان قرار دارد . هیچ کتیبه‌ای که تاریخ دقیق بنا یا نام سازنده مسجد را مشخص کند ، وجود ندارد. این مسجد به مسجد کاج که در تور اصفهان می بینید ، شباهت دارد که امروزه بصورت نیمه ویران درآمده است . این مسجد با شمارهٔ ثبت ۳۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

مسجد دشتی اصفهان

نقشه اصلی مسجد جامع دشتی شبستان گنبددار، راهروهای دو طرف، سر در بزرگ و صحن مقابل آن ، تشکیل شده است . به دلیل نامعلوم این بنا تکمیل نشده است . با بررسی های بنا در دوره های مختلف توقف در ساخت آن وجود داشته است . ناتمام ماندن تزیین و رها کردن کارها ، همه نشانه هایی از یک دوره آشفته اند .

اتاق مربع شكل اين مسجد که دارای ابعاد داخلي 10×10 و ابعاد خارجي 14×14 متر است، در جهت شرقی، غربی و شمالي داراي درگاه طاقدار عريض و بلند و در جهت جنوب، محراب آجري می باشد . قطر گنبد ۸/۹ متر ، و ایوان جلویی آن ۶/۹ متر عرض دارد.

اطراف این بنا تا یک متر از سطح زمین به بالا دیوار آجری و 1/5  متر دیگر روی آن را نرده آهنی قرار داده اند .  اين بنا فاقد تزئینات است و هیچ کتیبه ای هم ندارد . تنها تزيينات آن ، آجركاري ها و کمی کاشي کاري است كه درقسمت جنوبي ايوان به كار رفته است .

گنبدخانه مسجد دشتی مربع است با هشت طاق نماي بزرگ در پايين و شانزده طاق كوچک در بالا به دايره تبديل گشته است . در بدنه گنبد، علاوه بر نورگيرها، جاي چوب بست‌هايي نيز ديده مي ‌شود. در يكي از قسمت های شمالي بنا، راه پله مارپيچي وجود دارد و در دو گوشه جنوبي آن نيز جايي براي چنين راه پله‌اي در نظر گرفته‌ شده است .

محراب مسجد جامع تاريخي دشتي ، گچبریهایی داشته است ولی به دلیل آسیب های زیادی که دیده ، به سختی باز شناخته می شود .  تا شصت سال پیش در کنار مسجد مناره‌ای مربوط به دورهٔ سلجوقی وجود داشت، ولی روستاییان ناحیه این مناره را کاملاً ویران کرده و آجرهای آن را در فعالیت‌های عمرانی روستا به کار بردند .

مسجد دشتی اصفهان

مسجد دشتی اصفهان

مسجد دشتی اصفهان

 

در گذشته برای استفاده از کبوتران، کبوترخانه می ساخته اند. ساخت این نوع بناها که از دیدنی های اصفهان به شمار می روند، در اطراف اصفهان و یزد معمول بوده است. کبوترخانه‌ها که کبوترخان یا کفترخانه‌ها نامیده می شوند ، ساختمان های کهنی هستند که به شکل استوانه ای ساخته می شده اند . معماری کبوترخانه ها از هنرنمایی های ایرانیان است .

کود کبوتر در گذشته استفاده‌های بسیاری در صنعت از جمله صنعت دباغی در چرم سازی و ساخت باروت داشته است . کبوترخانه برای گردآوری کود کبوترها و دیگر پرندگان، جهت مصارف کشاورزی ساخته می‌شده‌است . به دلیل اهمیت این بناها شاه عباس صفوی مالیات نسبتا سنگینی بر کبوتر خانه‌ها بست. کبوترخانه‌های کوچک و بزرگ ایران به حسب اندازه میان هزار تا ۴۰ هزار کبوتر را در خود جای می‌دهند.

در حوالی اصفهان بیش از سه هزار برج کبوتر وجود داشته است که عمده آنان در روستای ولاشان که تعداد آنان ۳۰ عدد می‌باشد و گردشگران تور اصفهان ، گاه به اشتباه این برج ها را دژهای قدیمی و مستحکم قدیمی شهر اصفهان می پندارند.

طراحی و عملکرد کبوترخانه‌ها بسیار جالب و عالمانه بوده است . نحوه ساخت این کبوترخانه به گونه‌ای بوده که امنیت همراه با آرامش و آسایش کبوتران را تأمین می کرده است . مانند دژ نظامی در برابر همه دشمنان کبوتر که کم هم نیستند ، مقاوم و نفوذ ناپذیر بوده است .

ساختار کبوترخانه ها منظم با حلقه های یک شکل و از مصالح کاهگل است که در تابستان بسیار خنک و به گونه‌ای بوده است که باد در فضای آن جاری بوده و برعکس در زمستان گرم و از وزش بادهای سرد محلی در امان بوده است. قطر سوراخ های ورودی کبوتران به داخل برج ها به اندازه‌ای ساخته شده است که تنها کبوتران می‌توانستند وارد آن شوند و پرندگان مهاجم قادر به ورود به داخل آن نبودند.

کبوترخانه اصفهانکبوترخانه اصفهان

کبوترخانه اصفهان

کبوترخانه اصفهان