خانه سجادی کاشان

خانه سجادی یکی از خانه های قدیمی کاشان و دیدنی های اصفهان است که قدمت آن مربوط به دوره قاجاریه می باشد و در خیابان علوی، محله کوشک صفی و کوچه سلمان واقع شده است. این خانه در سه طبقه (زیرزمین، همکف و اول) ساخته شده است و فقط یک حیاط وسیع مرکزی دارد که بر خلاف تمامی خانه‌های کاشان به شکل مستطیل ساده نیست.   در پیرامون آن حیاطی مستطیل شکل که یکی از اضلاع آن در داخل بنا پیش رفتگی دارد، ساخته شده است.

خانه سجادی کاشان

سردر ورودی بنا با تزئینات گچی، آجری و هشتی آن با یزدی بندی مزین شده است. دو سرداب، شاه‌نشین، هشتی ورودی، اصطبل سرپوشیده و حوض‌خانه از فضاهای مهم معماری این هستند.. در این خانه‌ فضاهایی چون گنبدخانه، مهتابی، ایوان و بادگیر وجود ندارد. شبستان خانه با رسمی‌بندی گچی و حوض‌خانه با رسمی‌بندی و یزدی‌بندی تزئین شده‌اند.

خانه سجادی که در تور اصفهان می بینید، از جمله خانه هایی است که اندرونی دارد ولی بیرونی و گودال باغچه ندارد. بخش اندرونی و بیرونی خانه توسط دو حیاط مستقل از هم تفکیک نشده‌اند، بلکه در طول آن گشایش وسیع به وجود آمده و شکل آن را مانند دو حیاط چسبیده به هم کرده است.

خانه سجادی ترکیبی از سه مجموعه فضایی مهم است. فضاهای خانه به صورت چهارطرف ساخت و در سه طبقه اطراف آن چیده شده است. دو طبقه از این سه طبقه پایین‌تر از شارع عام و فضای ورودی اصلی هستند.

مجموعه نخست در جبهه جنوبی قرار دارد و شامل حوضخانه، شاه نشین آن و چهار اتاق سه دری است. حوضخانه فضایی نیم باز به ارتفاع دو طبقه و هم سطح حیاط می باشد. دو ستون مقابل این فضا از لبه حیاط عقب تر نشسته و بدین ترتیب ایوان کوچکی در مقابل آن به وجود آمده است.

سقف این ایوان نیز همچون حوضخانه دارای تزئینات یزدی بندی است. حوضخانه توسط جویی به حوض اصلی حیاط اتصال می یابد و چهار اتاق سه دری در طرفین آن در دو طبقه قرار دارند که به این فضا اشراف داشته، ترکیب خوشایندی از فضاهای بسته و نیم بسته را در پیش چشم بیننده قرار می دهند.

نمای ستون دار حوضخانه تقسیماتی دو طبقه دارد که منطبق با نمای شاه نشین پشت آن می باشد. حوضخانه در میانه نمای این جبهه واقع شده و قوسی از دایره در نمای خود داردکه بر وجود این فضا تاکید می کند. این قسمت، از خط آسمان یکنواخت کل بنا بالاتر نشسته است. در طبقه دوم گوشه شرقی این جبهه، فضای هشت و نیم هشت سرپوشیده ای قرار دارد که دو اتاق سه دری به آن باز می شوند.

مجموعه فضایی دوم در شمال خانه واقع و ترکیبی است از حیاطی کوچک متصل به حیاط اصلی و فضاهایی در پیرامون آن. در جانب شمالی این حیاط تالاری واقع شده است دو سه دری جنوب این مجموعه، هم به حیاط اصلی و هم به حیاط کوچک پنجره دارند و مانند اتاق های کنار حوضخانه به دو فضا باز می شوند. این خصوصیت یعنی نورگرفتن اتاق ها از دو جبهه را می توان از ویژگی های این خانه به شمار آورد. در قسمت شمالی حیاط فرعی و جلوی تالار، حوضی قرار گرفته که حضور آب را در همه جای خانه یادآور می شود.

مجموعه سوم در جبهه شرقی شامل یک تالار مرتفع در میانه و چهار اتاق سه دری در دو طبقه طرفین آن می باشد. جبهه چهارم (غربی) خانه با اینکه ارتفاعی معادل دو طبقه دارد تنها دیواری نماسازی شده می باشد که از تقسیمات نمای مقابل تبعیت نموده، فقط فضای ورودی در قسمت بالای آن قرار دارد.

زیرزمین های خانه در قسمت های مختلف آن پراکنده اند و با پله هایی به سطح حیاط مرتبط می شوند اما زیرزمین های اصلی در زیر دو تالارخانه قرار دارند.

خانه سجادی کاشان

 

خواندن 664 بار