ارگ تاریخی قورتان دومین بنای خشتی جهان در اصفهان

ارگ تاریخی قورتان دومین بنای خشتی جهان در اصفهان

 

ارگ تاریخی قورتان

روستای قورتان که بسیار جالب و دیدنی است و علاوه بر کشاروزی و زیبایی های طبیعی منطقه، قلعه قدیمی قورتان در آن جلب توجه می کند و از مهمترین آثار تاریخی قورتان ، ارگ عظیم و تاریخی آن است که قدمتش به قرن چهارم هجری (366-323 ه،ق) که به دوره ی دیلمیان (دیالمه) برمی گردد (حدود1090 سال قبل) و به واسطه موقعیت ممتازی که دارد (در کنار زاینده رود) از تاریخ بنا تا به امروز سکونت در آن وجود داشته است و به جرات می توان گفت ارگ قورتان تنها قلعه خشت و گل جهان است که هنوز مسکونی است و در آن زندگی می کنند.

ارگ تاریخی قورتان

قلعه قورتان در کنار جاده اصلى و رودخانه زاینده رود واقع شده،که با عبور ماشین های سنگین و آب رودخانه در مواقع پر آبی و مواقعی که آب زیادی از پشت سد آزاد می کنند بر تخریب هر چه بیشتر آن دامن می زنند یکى از برجهایى که اکنون تخریب شده درست در محلى بوده که هم اکنون رودخانه جریان دارد. سالم ترین بخش قلعه ضلع شرقى آن است که کنار جاده اصلى قرار گرفته است. قلعه دارای دو درب یا دروازه شمالی وجنوبی بوده و هر دروازه دارای هشتی بزرگ به قطر 6 متر است که متاسفانه دروازه جنوبی آن بدلیل طغیان آب رودخانه تخریب شده است ،گفته می شود این قلعه ، از قلاع  نـظامی بوده است و در مواقع نا امنی زندگی بیش از 50 خانوار را به خوبی تامین می کرده است.

ارگ تاریخی قورتان

از همان ابتدا ورود به آن عظمت دیوارهای قلعه اش چشمگیر است و کوچه های آن به گونه ای طراحی شده که تازه واردها نمی توانند راه خروج را به آسانی بیابند و می بایست ساعتها جستجو کنند ، بلندی دیوارها هم سبب می شود که نتوان پیرامون قلعه را دید و جهت و مسیر را تشخیص داد ،گوئی به عمد این کوچه ها را پیچ در پیچ کرده اند تا اگر مورد حمله قرار گرفتند دشمن نتواند به آسانی راه را بیابد ولی بسیاری از این کوچه ها و کوچه بازارهای آن به علت فرسایش یا راحتی عبور و مرور مردم تخریب شده است.

ارگ تاریخی قورتان

قلعه قورتان در زمان سکونت اهالی دارای 4 محله بوده است. در ضلع شمال شرقى طایفه رحمانى ها ساکن بوده اند، در جنوب شرقى سادات زندگى می کرده اند، جنوب غربى طایفه دیگرى که به مساح معروف بودند ساکن بودند که فامیلى آنها هم رحمانى بوده است و در وسط قلعه و شمال غربى نیز باقى فامیلها ساکن بودند، سالم ترین محله آن نیز محله رحمانى است.

ارگ تاریخی قورتان

 قلعه قورتان دارای حصاری کنگره دار از خشت و خام و بسیار محکم و دارای عظمت فوق العاده ای است ، ارتفاع حصارها از زمین تا کنگره 9 متر و ارتفاع برج ها از زمین تا کنگره  12 متر می باشد. قلعه وسعتی حدود 40 هزار متر مربع را در برگرفته و مصالح به کار رفته مطابق با آب وهوای کویری و تماما از خشت وگل ساخته شده است. باروی شمالی آن 250 متر طول وبا 5 برج دیدبانی و باروی جنوبی نیز تقریباً با همان ابعاد و دارای 5 برج است و فاصله برجها از یکدیگر حدود 54 متر می باشد. قطر دیوار قلعه در پایین متغیر است به طوری که در پایین بین 3 الی5 متر می باشد و راهروی باریکی بر روی حصار برای دیدبانها ایجاد شده است که سرتاسر دیوار قلعه را در بر دارد و هم اکنون به علت باران و فرسایش در بعضی نقاط از بین رفته یا فقط عبور یک نفر امکان پذیر است در صورتی که روایتی دیگر حاکی از آن است که از این مسیر ارابه ای عبور می کرده است.

ارگ تاریخی قورتان

در سرتاسر حصار بر روی آن نزدیک لبه یا کنگره، حفرهایی وجود دارد که برای تیر اندازی به سمت مهاجمان بیرون قلعه درست کرده اند. حصار شرقی و غربی قلعه 180 متر طول دارد و هرطرف دارای 2 برج دیدبانی است وبدین وسیله 14 برج دورادور قلعه را احاطه کرده است علت وجود 14 برج یا به افتخار 14 معصوم ساخته شده یا جنبه معماری داشته است. ارتفاع حصار جنوبی از بستر رودخانه تا کنگره ی دیوار 9 متر است. درگذشته قلعه دارای آسیابی بوده که آب آن از زاینده رود تامین می شده است.

ارگ تاریخی قورتان

 قلعه وسیع قورتان ، هر بیننده ای را به یاد ارگ تاریخی بم می اندازد ، و بی توجهی در حفظ و نگهداری آن اشک هر  بیننده را در می آورد ، در برخی قسمتهای این قلعه قدیمی دامها ، نگهداری می شد و در بخشهای دیگر ، آن افرادی ساکن هستند در حالی که این قلعه می تواند به یک شهرک بزرگ علمی، تحقیقاتی ، توریستی ، سینمایی و نمادی از شهر نشینی و فرهنگ مردم و جامعه شناسی و بوم شناسی ، بدل شود.  چنانچه بخشهایى از فیلم شیخ بهایى در این ارگ بازى شده است. این قلعه از دیدنی های اصفهان به شمار می رود.

ارگ تاریخی قورتان

 

 

 

خواندن 861 بار